Davulların Kısa Tarihçesi

Davulların tarihçesi, insanlık tarihinin en eski dönemlerine kadar uzanır ve farklı kültürlerde çeşitli şekillerde kullanılmıştır. İşte davulların tarihçesi hakkında kapsamlı bir bakış:

Antik Dönemler
- İlk Dönem: Davulların ilk kullanımı, tarih öncesi dönemlere kadar gider. İnsanlar, ritim oluşturmak ve iletişim kurmak için ağaç gövdelerine veya gerilmiş hayvan derilerine vurarak basit davullar yapmışlardır. Bu erken davullar genellikle ritüel ve dini törenlerde kullanılmıştır.
- Mezopotamya ve Mısır: Antik Mezopotamya ve Mısır'da davullar, dini törenlerde ve askeri alanda önemli bir rol oynamıştır. Mezopotamya'da bulunan bazı kil tabletlerde davulların tasvirleri bulunmaktadır. Mısır'da ise, tanrılara adak sunarken davullar kullanılmıştır.
- Asya: Çin, Hindistan ve diğer Asya kültürlerinde davullar binlerce yıldır kullanılmaktadır. Çin'de davullar, askeri, dini ve eğlence amaçlı kullanılmıştır. Hindistan'da ise tabla ve mridangam gibi geleneksel vurmalı çalgılar önemli bir yer tutar.

Ortaçağ ve Rönesans
- Avrupa: Ortaçağ Avrupa'sında davullar, hem askeri hem de tören müziklerinde kullanılmıştır. Bu dönemde kullanılan davullar genellikle tek derili (tek yüzeyine deri gerilmiş) ve elde taşınabilir boyutlardaydı.
- Osmanlı İmparatorluğu: Osmanlı mehter takımları, askeri bandoların en eski örneklerinden biridir. Mehter takımlarında kullanılan davullar, büyük ve gürültülü olmalarıyla bilinir. Bu davullar, düşman üzerinde psikolojik etki yaratmak amacıyla kullanılmıştır.

17. ve 19. Yüzyıllar
- Avrupa'da Gelişmeler: 17. ve 18. yüzyıllarda, Avrupa'da orkestra müziği gelişirken davullar da daha sofistike hale geldi. Timpani gibi akort edilebilen davullar bu dönemde orkestra müziğinde önemli bir yer tuttu.
- Askeri Bandolar: 18. ve 19. yüzyıllarda, askeri bandoların önemi arttı ve davullar bu bandolarda ritim tutmak ve iletişim sağlamak için kullanıldı. Bu dönemde yan davul (snare drum) ve bas davul gibi modern davul türlerinin temelleri atıldı.

20. Yüzyıl ve Modern Dönem
- Caz ve Popüler Müzik: 20. yüzyılın başlarında caz müziğinin yükselişiyle birlikte davul seti (drum kit) ortaya çıktı. Davul seti, bas davul, trampet, ziller ve tom-tomlardan oluşuyordu. Bu, davulcuların aynı anda birden fazla vurmalı çalgıyı çalmasına olanak tanıdı.
- Rock ve Pop Müziği: 1950'lerden itibaren rock and roll ve pop müziğin yükselişiyle birlikte davul seti, modern müziğin vazgeçilmez bir parçası haline geldi. Rock müzikte davulcular, güçlü ve ritmik vuruşlarla ön plana çıktı.
- Teknolojik İlerlemeler: 20. yüzyılın sonlarından itibaren, elektronik davullar ve dijital vurmalı çalgılar geliştirildi. Bu, davulculara farklı sesler ve efektler kullanma imkanı sundu. Aynı zamanda, elektronik davullar sessiz çalışarak pratik yapma olanağı sağladı.

Günümüz
- Çeşitli Türler ve Kullanımlar: Günümüzde, davullar hemen hemen her müzik türünde kullanılmaktadır. Geleneksel akustik davullar, elektronik davullar ve hibrit setler gibi birçok farklı davul türü mevcuttur.
- Kültürel Etkiler: Farklı kültürlerde davullar hala önemli bir rol oynamaktadır. Afrika davulları, Latin perküsyon çalgıları ve Asya vurmalı çalgıları gibi çeşitli davul türleri dünya müziğine zenginlik katmaktadır.

Davullar, tarih boyunca ritim tutma, iletişim, dini törenler ve eğlence amaçlı kullanılmıştır. Basit vurmalı çalgılardan modern çok parçalı davul setlerine kadar, davulların evrimi, insanlık tarihinin ve kültürel gelişiminin bir yansımasıdır.

Türk Kültüründe Davulların Önemi

Davul, Türk kültür dokusuna tek başına çok önemli değerleri de içinde barındıran bir çalgı olarak, Türk kültürü, tarihi ve Türk Halk müzik kültürü için son derece önemlidir.
Davul, Türk Kültüründe hâkimiyet sembolü oluşu, tuğ takımlarının en baş çalgısı olması, aynı zamanda halk içinde bir duyuru aracı olarak kullanılması, festivallerde, düğünlerde ve cenaze törenlerinde acıyı, törenlerde eğlenceyi anlatması nedenleri ile Türk kültüründe çok ayrıcalıklı bir yere sahiptir.

Türk coğrafyasında çok yaygın bir şekilde olmasının en önemli nedeni ise Türklerin ilk çalgılarından birisi olmasıdır. Davul, Türklerin en eski devletleri arasında yer alan Hunlardan günümüze Türk kültür tarihinde çok önemli bir yer edinmiştir. Aynı zamanda, isim değişiklikleri ve şekil değişiklikleri ile günümüze kadar ulaşmayı başarmıştır. Anadolu’da davula ilgili gözlenen çeşitlilik pek çok unsuru da içinde barındırır.

Tarihsel gelişimi, kullanılan malzeme, yapım şekli, davulun boyutlarında görülen çeşitlilik ve yörelere göre farklı şekillerde isimlendirilmesi önemli bir araştırmanın yapılmasına da ışık tutmuştur. Literatür taramasına dayalı olarak betimsel bir çalışma olan bu makalede ise, davulun Anadolu’daki çeşitliliği, tarihsel gelişimi, yapısal özelliklerinin yanında her yöredeki boyut farklılarının da önemi üzerinde de duruluyor. Davul, Türk toplumunda çok önemli bir yere sahip olan bir çalgı türüdür.

Davulun Eski İsimleri

Davulun bilinen başka isimleri; tuğ, tavul, köbürge, tabıl (babl)’dır. Davul çalanlara tabilzen, davulçu, tabbal gibi isimler de verilirdi. Davul ise, Türklerin kullanmış olduğu en eski musiki aletleri arasında yer alır. VIII. yüzyılda ise, köbürge, daha sonra ise tuğ ve XI yüzyılda ise küvrüğ adını almıştır.

Davul, silindir biçiminde olup tahta ya da madeni kasnağın iki tarafına gerilmiş olan derilerin bağlanması ile meydana gelir. Omuza asılacak olan kaytanı ile vurulması için kullanılan tokmak ve ince değnekten oluşur. Halk arasında ve mehterde çalınan davullar, bu şekilde değnekle ve tokmaklarla çalınır. Bando ve boru–trampet takımları için kullanılan davullar da değneksiz bir şekilde sadece ön tarafına tokmakla vurulmak üzere çalınır.

Davul, çok uzaklardan duyulabilecek olan bir ses gücüne de sahiptir. Uzakta çalan bir takım yaklaştığı zaman ilk duyulan saz ise davuldur. Davul, mehterhanelerde bulunan ritmleri en iyi şekilde vurabilen bir saz türüdür. Ses ritmleri ve gücü iyi belirttiği için insanın taşıdığı en güçlü sazlar içinde yer alır.

Davulun, müzikte kullanılmasının dışında, haber aracı olarak çeşitli işlerde de kullandığı bazı zamanlar oldu. Fakat tek başına haber ve ilan verme işlerinde, hanlarda, bekar odalarında, şehirlerde, akşam kapilar kapanırken, fetih haberlerinde, yangın haberinde, savaşta dağılmış olan askeri bir araya toplamada, kale kuşatmalarında düşman bulmada, divan kuruluna haber verme işlerinde, askeri saf düzeni alınmasını işaret etmek için de sıkça kullanıldığı da bilinir.