Solaklar Bateriyi Nasıl Çalmalı?

Solak bir davulcunun üç temel yaklaşımı vardır: sağlak (standart) kit üzerinde çalma, tamamen solak (ters) kurulum ve açık el (ambidekster) teknik. Her seçeneğin avantajları ve dezavantajları şöyle özetlenebilir:

• Sağlak (Standart) Kurulum – Solak davulcu, kitin sağlak diziliminde (hi-hat sol elde, ride sağ elde) çalar. Buna çapraz çalma da denir. Avantajı, sahne arkadaşı veya festival backline’ında hazır sağlak kitlerde hemen performans sergileyebilmektir.. Örneğin Beatles’lı Ringo Starr sol el baskın olsa da sağlak kitte çalmıştır. Dezavantajı, solaklar için kol vuruşlarının ters yönlü olmasıdır; bu da atak ve ritim örneklerinde alışılmadık vuruşlar doğurabilir. Sağ ayağın zayıf olması ise bas davulunda güç kaybına neden olabilir. Ayrıca, standart eğitici materyallerin büyük çoğunluğu çaprazlığa göre hazırlandığı için kendi vuruşlarını uyarlamak gerekebilir.

• Tamamen Solak (Ters) Kurulum – Kitin tümü salğak dizilimin aynası alınır: Hi-hat sağ tarafa, ayaklı trampet sol tarafa, tomlar sağdan sola doğru yerleştirilir. Bu düzen solaklar için doğal bir ergonomi sunar ve güçlü sol el ve ayak baskınlığıyla çalma imkanı verir. Örneğin Genesis/solo solisti Phil Collins tamamen solak kit kullanarak çalarak kendi ifadesini yaratmıştır. Dezavantajı, ters kurulumda kitin herkesçe anlaşılan standart yerleşimin dışında olmasıdır. Başka bir çalgıcıya (ya da bir festival backline’ına) oturmanız gerektiğinde kurulum yapmak zaman alabilir. Elektronik kitlerde ise kablo düzeninin sağa göre tasarlanmış olması, kablo uzatmasını veya modül yerleştirmeyi zorlaştırabilir. Çift bas pedalı kullanacaksanız, piyasadaki çoğu model sağayaklıdır; solaklar için özel, simetrik tasarımlı (ve genelde pahalı) pedallar tercih edilmelidir.

• Açık El / Simetrik (Ambidekster) Yaklaşım – Hem sağlak hem solak öğeleri birleştiren bir yöntemdir. Burada hi-hat sol elle, trampet sağ elle çalınır (yani kollar çaprazlanmaz) ve iki elle eşit çalışabilme hedeflenir. Bu düzen açık el tekniği olarak bilinir. Avantajı, iki kolu birbirinin önüne geçirmeden geniş bir hareket alanı sunmasıdır; belli ritimler ve doldurmalar bu sayede doğal gelir. Ayrıca standart sağlak kitlerde oturabilmek gibi pratik kolaylıklar da sağlar. Örneğin Dave Matthews Band davulcusu Carter Beauford açık el tekniğiyle çalarak sol elini başlatıcı olarak kullanmıştır. Dezavantajı, özellikle eğitim materyallerinin çoğu çaprazlığa göre hazırlandığı için başlangıçta biraz uyum sorununa neden olabilir. İki yönlü çalıştırmak ve sağ ayağı geliştirmek için ekstra alıştırma gerekebilir. Bazı solaklar daha da ileri gidip tam simetrik kitler de kullanır (örneğin iki hi-hat, iki crash gibi), fakat bu yaygın değildir ve pratikte karmaşık donanım gerektirir.

Her yöntemin uygulanmasında akustik ve elektronik kit farklılıkları vardır. Genel olarak her üç yaklaşım akustik kitlerde donanım (rack, stand) kısıtlamalarıyla uğraştırabilirken, elektronik kitlerde kablo ve modül yerleşimi öne çıkar. Örneğin elektronik bir kitin fabrika çıkışı kablo tertibatı sağayaklı kuruluma göre düzenlenmiştir; solak bir düzene geçirmek için kablo uzatmaları ve yeniden yönlendirmeler gerekebilir. Kontrol modülünü rack’in sağ yerine (sola) monte ederken portların yerleşimi kablo uzunluğuna dikkat etmeyi gerektirir. Ayrıca çift bas pedallı hibrit kitlerde pedalları yer değiştirerek solak konumuna uydurmak genellikle mümkündür ancak telleri düşünerek kabloları veya sensör bağlantılarını kontrol edin. Akustik setlerde ise süper kompakt rack sistemleri (örneğin fabrikasyon ayağı tek tarafa sabitlenmiş trampet tutucular) bazen aynalanamadığı için solak kullanıma uygun olmayabilir. Yine akustik veya elektronik olsun, çift bas pedalı kullanıyorsanız tam simetrik model sayısı çok azdır. Pazarda sol akışlı modeller yaygın değil; bazı üreticiler solak bateristler için özel yüksek kaliteli pedallar sunsa da bunlar genelde pahalıdır. Elektronik kit pedalları ise yerleşime göre kolay taşınabilse de kablo bağlantısını planlamak gerekir.

Düzen Seçimindeki Tercihler

Güncel kaynaklar, solak davulculara genellikle açık el tekniği veya tam ayna kurulum öneriyor, ısrarla çapraz çalmayı tavsiye etmiyor. Bir blog yazısına göre, acemi solaklara açık el veya ters kurulumun başlangıçta daha motive edici olduğu; “eğer gerçekten solaksanız, zayıf ayağınızla (sağ) başlamaya çalışmak yerine sol elinizi güçlü olarak kullanmak daha verimli” olduğu vurgulanıyor. Açık el çalmanın hem doğal ve ergonomik hem de standart kitlerde kolayca oturabilen bir yöntem olduğu belirtiliyor. Öte yandan tamamen ters kit kurulumun da sol ele tam liderlik imkanı verdiği; ancak başka birinin kitine oturmada zorluk çıkarabileceği sıkça hatırlatılıyor.

Dünyaca ünlü solak davulcuların yaklaşımları bu görüşleri destekliyor. Örneğin Ringo Starr (Beatles) sol el baskın olmasına rağmen sağlak kitte çalmış, bu da onun doldurma tarzını benzersiz kılmıştır. Genesis’in Phil Collins’i ise güçlü sol elini kullanarak tamamen solak kit tercih etmiş, yani kitini ayna düzene çevirip sol ayağını bas davulda kullanmıştır. Dave Matthews Band’in Carter Beauford’u ise açık el teknikle çalarak sol eli trampete, sağ eli trampete geçmeden (çaprazlamadan) kullanır. Muse davulcusu Dominic Howard ise tamamen ters çevirilmiş solak kurulumu benimsediği bilinir. Bu örnekler gösteriyor ki, solak olmanın dezavantaj değil farklı bir stil meselesi olduğu; her davulcu kendi çalma tarzına göre kitini şekillendiriyor.

Başlangıç Teknikleri ve Koordinasyon Önerileri

Yeni başlayan solak davulcular için temel hedef, her iki eli de dengeli geliştirmek ve el-ayak koordinasyonunu güçlendirmektir. Bu amaçla şu teknik ve egzersiz önerileri faydalıdır:

• Doğal Eğilimi Belirleme: Öncelikle hangi el ve ayağınızın baskın olduğunu tespit edin. Örneğin bir groove ya da dolguda doğal olarak hangi eliniz ile başlıyor, sol mu sağ mı? Bir kaynak, solakların sol el ve sol ayağının baskın olması durumunda solak kurulum veya açık el tekniğinin uygun olacağını belirtiyor. Bu testi yapın ve hangi düzenin konforlu olduğunu gözlemleyin.

• Zayıf Tarafı Güçlendirme: Sağ eliniz sol elinize göre zayıfsa, sistematik olarak onu geliştirin. George Lawrence’in Stick Control kitabındaki vuruş egzersizleri veya benzer rudiment çalışmaları bu konuda yardımcıdır. Örneğin paradiddle (R-L-R-R / L-R-L-L) gibi ikili vuruş dizilerini kullanarak sol elle başlayıp her dört notada sağın lider olacağı şekilde çalışın. Bu, sol elin gücünü hissettirirken sağ eli eşitlemeye yardımcı olur. Ayrıca parmak kontrolleri ve metronomla düzenli uygulama ile her iki elde artan kontrol sağlar.

• El Koordinasyonu Egzersizleri: TigerBill gibi eğitimciler, zayıf elinizi günlük hayatta da kullanarak beyin yollarını yeniden oluşturmanızı önerir. Örneğin kapıyı sol elinizle açmak, diş fırçalamak, hatta basit not alma işlemlerini sol elle yapmak gibi alışkanlıklar kazanın. Bunlar otomatik sinir bağlantılarını güçlendirir. Davul üzerinde ise George Stone’un Stick Control’ünden veya TigerBill’in beşli veya sekizli dört-limbs koordinasyon alıştırmalarından yararlanabilirsiniz - tigerbill.comdrumeo.com. Sekizli düzenlerde R ve L işaretleriyle yazılmış egzersizleri (örneğin RLRL RL... gibi) çözerken her adımda ritim tutun, hız ve akıcılık kazanın.

• Ayak Koordinasyonu Egzersizleri: Solak davulcular genellikle sol ayaklarını bas davul için kullanır. Sağ ayağınız zayıfsa bu kasları geliştirin. Drumeo’da Siemy Di’nin “Left Foot Challenges” başlıklı dersinde, sol ayak bağımsızlığı üzerine 8’lik ritimlere dayalı egzersizler önerilir; önce yalnızca ayakları (bass ve hi-hat pedalları) çalıştırıp ardından diğer kolları eklemektirdrumeo.com. Bu tür alıştırmalar ayaklar arasında bağımsızlık sağlar. Ek olarak TigerBill, dengesizliğe meydan okumak için zayıf ayağınızla bağcık bağlama veya düşük aktivite gerektiren basit aktiviteleri yapma fikri verirtigerbill.com. Böylece her iki ayağın kullanımı dengelenir.

• Rudiment ve Ambidexter Pratik: Temel tek vuruş ritimleri (single-stroke rolls), çift vuruş (double-stroke) ve paradiddle gibi rudimentleri her iki el için sırayla uygulayın. Örneğin paradiddle ile iki el arasında geçiş yaparak vuruşları eşit oynayındrumeo.com. Ayrıca mümkün olduğunca her şarkıda veya pratiğinizde alternatif (ambidekster) liderlik yapmaya çalışın: Eğer bir parçada her zaman sol elle basıyorsanız, diğer birinde sağ elle liderlik deneyin. Böylece iki yönlü koordinasyon gelişir. Düzenli metronom ve parça çalışmalarını birleştirerek, standart groove’larda solak olmanın getirdiği avantajları (örneğin sol kolun güçlü ataklar yapması) avantaja dönüştüründrumeo.comdrumeo.com.

• Elektronik Davul Önerisi: Eğer elektronik davul kullanıyorsanız, egzersiz teknikleri kablo düzenlemesinden bağımsızdır. Ancak solak düzenlemelerde e-kit modülünü sağ tarafa yerleştirip bağlantıları uzatmak gerekebilirdrum-tec.comdrum-tec.com. Bu durumda modül üzerindeki kablo girişleri ve pedal sensörlerini planlamalı, gerekirse uzun kablolar kullanmalısınız. Temel teknik pratikler ise akustik gibidir.

Bu teknikler ve egzersizler, solak bir başlangıç öğrencisinin dengeli bir şekilde ilerlemesine yardımcı olur. Solaklık dezavantaj değil farklı bir fırsattır; doğru alıştırmalarla hem güçlü sol elinizi öne çıkarabilir hem de sağ elinizi destekleyerek ambidekster bir çalıcı olabilirsinizdrumeo.comdadondrums.com.